Nieuwe regels voor de Bijstand op komst

Wat gaat er allemaal veranderen als de nieuwe Bijstandswet in werking treedt? Om daar meer duidelijkheid over te geven organiseerden de Bijstandsbond en Stichting Wereldse Wijk een voorlichtingsbijeenkomst in de ruimte van het Bewonersplatform op de 1e Helmersstraat. Onder grote belangstelling werden de nieuwe regels onder de loep genomen. Tot slot werd de ‘Overlevingsgids’ voor minima gepresenteerd.

De aanscherping van de bijstandsregels die op 1 juli van kracht gaan, heeft geleidt tot kritiek van betrokkenen, gemeenten en maatschappelijke organisaties. Vervolgen wordt 1 januari 2015 de Participatiewet ingevoerd, die de huidige bijstandswet moet vervangen. Deze heeft nadelige gevolgen voor de hoogte van de uitkeringen. Dat stellen de Bijstandsbond en de Wereldse Wijk, die zich inzetten voor mensen met een bijstandsuitkering. Dat was voor hen een reden om eind november een bijeenkomst over een participatiewet te organiseren en één over de nieuwe bijstandswet met advocatenkantoor VHM, dat ingaat op de consequenties hiervan. Advocaten Sofie Meekel en Marc van Hoof proberen de wet te verduidelijken door de regelingen te toetsen aan praktijkvoorbeelden van uitkeringsgerechtigden.

Uitgebreid wordt ingegaan op de regelgeving die 1 juli ingaat en die bepaalt hoe een bijstandsgerechtigde zich behoort te gedragen en aan welke verplichtingen deze moet voldoen. Dit wordt nog eens aanschouwelijk gemaakt door een ludiek theaterstukje, waarin te zien is hoe een bijstandsgerechtigde achter de broek wordt gezeten door een klantmanager. Deze bedreigt de onwillige met allerlei disciplineringsmaatregelen zoals eenderde korting op het toch al schrale inkomen.

Verschillende organisaties geven acte de présence. Ze ventileren hun mening over de op handen zijnde veranderingen en delen brochures uit.

Het actiecomité ‘Dwangarbeid Nee’ hekelt het feit dat er voor een bijstandsuitkering een tegenprestatie moet worden geleverd die verder gaat dan de normale burgerplicht. Werken voor een uitkering of verplicht klussen bestempelen zij als dwangarbeid. De redenering is: een uitkering is geen salaris, maar een vangnet voor mensen zonder werk. Maar als je ‘werk’ weigert, ontvang je geen uitkering meer. Dus dwangarbeid!

Bovendien leidt werken voor een uitkering tot verdringing van reguliere banen, een averechts effect dat ook de vakbonden sterk verontrust omdat het negatieve gevolgen kan hebben voor de toch al krappe arbeidsmarkt.

Een andere belangrijke verandering die de gemoederen bezig hield is de kostendelersnorm die uitkeringsgerechtigden treft die onder verschillende sociale verzekeringswetten vallen, zoals naast Bijstand ook AOW en Wajong.

Door de kostendelersnorm worden uitkeringen lager als er sprake is van meerdere inkomens op één adres, zoals kinderen met een uitkering of een baan die bij hun ouders inwonen. In de nieuwe wet wordt ervan uit gegaan dat de bewoners kosten kunnen delen en dus minder uitgaven hebben.

Overlevingsgids

Ter ondersteuning van de minima en om adequaat om te kunnen gaan met een minimuminkomen introduceerden de Bijstandsbond en Wereldse Wijk een overlevingsgids. Die bevat adviezen en oplossingen voor problemen die mensen met een laag inkomen in het dagelijkse leven tegenkomen, bijvoorbeeld op het gebied van wonen, eten, reizen, sport, schulden, et cetera.

De adviezen richten zich op drie niveaus, het hele land, op Amsterdam en specifiek op stadsdeel Amsterdam West. De laatste twee categorieën dienen als voorbeeld voor andere steden en gemeenten in het land.

De conclusie van de bijeenkomst is dat er in de komende tijd veel te doen is om de scherpe kanten van de nieuwe participatiewet te verzachten, of beter nog, de nieuwe regelgeving om te buigen naar een meer aanvaardbaar niveau. In het hele land zijn er tal van protesten, initiatieven en acties die de op handen zijnde wetgeving proberen te voorkomen.

Meer informatie: bijstandsbond.org en overlevingsgids.net

artikel bewonerskrant Oud-West, geschreven door Ulla Nuess